कविता
आशातित बटुवाको
न्यानो स्पर्शको बदलामा
पातहरु हम्काउँदै
शितल छहारी दिन
मुटु थामेर हृदय विछ्याई
आशातित बटुवाको
न्यानो स्पर्शको बदलामा
पातहरु हम्काउँदै
शितल छहारी दिन
मुटु थामेर हृदय विछ्याई
आज महिला साहित्य तथा अनुसन्धान प्रतिष्ठानकाे आयोजना र न्युमिलिनियम कलेजकाे सहआयाेजनामा २१२ औं भानुजयन्तीकाे उपलक्ष्यमा बालसाहित्यकार डा.छायादत्त न्यौपानेकृत हामी गर्छौं किशोर उपन्यासकाे विमर्श तथा कविता वाचन कार्यक्रम सम्पन्न भयो । न्युमिलिनियम क्याम्पसका प्राचार्य रुद्र पन्तकाे अध्यक्षता र प्राज्ञ बाबा वस्नेतकाे प्रमुख आतिथ्यमा सम्पन्न उक्त कार्यक्रममा डा. यादेवी ढकालले हामी गर्छौं शीर्षकको उपन्यास हाम्रा किशोरवयका पाठकका लागि उपयोगी सामग्री हाे । यसबाट युवाहरूलाई शिक्षक,अभिभावक र जनप्रतिनिधिहरूसित जाेडिएर कृषिजन्य उत्पादन गर्न सकिने सुन्दर विकल्प दिइएको छ । उहाँले स्रष्टालाई भाषिक सरलता, विषयवस्तुमा आख्यानीकरण जस्ता केही सीमा सम्पादन हुन सके राम्रो हुने सुझाव पनि दिनुभयाे । कृतिमाथि चर्चा गर्दै डा. शैलेन्दुप्रकाश नेपालले हामी गर्छौं कृति किशोर वयका पाठकका लागि पठनीय छ । यसले युवालाई उत्पादनमा लाग्न आग्रह गरेको छ ।
समालोचक तथा प्रसिध्द आख्यानकार डा.गोविन्दराज भट्टराईको नविनतम कृति “नयाँ भुटानको छायाँ चित्र” को एक समारोहका वीच बिमर्स कार्यक्रम सम्पन्न भयो । प्रा.ज्ञानु पाण्डेको प्रमुख आतिथ्यमा सम्पन्न भयो कृतिमाथि हेमचन्द्र नेपालबाट विशेष समीक्षा, प्रा.डा.कुमारप्रसाद कोइराला, अनुवादक टेकनारायण ढकाल, लेखिकाद्वय अनिता कोइराला र अनिता पन्थी, पत्रकार लक्ष्मण वियोगी तथा साहित्यकार शान्ति रिसालले समीक्षात्मक टिप्पणी गरेका थिए । लेखक डा.गोविन्दराज भट्टराईले आफ्नो कृति लेखनको पृष्ठभूमि तथा अमेरिका भ्रमणको सन्दर्भ प्रस्तुत गरेका थिए ।
भर्खरै हाे कवितामा नयाँ आयाम सुरु भएकाे । याे हाे, नवीनतम शैलीको कविता साइनो । सुरु भएको छाेटाे समयमा यसले व्यापक भूगोलमा फैलिएर स्रष्टाहरूकाे स्नेह पाइरहेको छ । नेपाली, अवधी, संस्कृत, हिन्दी,अङ्ग्रेजी, मलेसियन भाषाका स्रष्टाप्रिय साइनो कविता विश्वव्यापी लघुकविताका रुपमा प्रयाेग हुँदै आएको छ । यसले हजारौं स्रष्टाका रचना पाएकाे छ । यसमा पन्ध्र देशका सय्यौ स्रष्टाको हातेमालो चलिरहेको छ । यसकाे अनुयायी बनेका कतिपय स्रष्टा अरु अरु शैली प्रयोगमा पनि रमाइरहेका छन् । जुन साइनो कविताको आकर्षण र लाेकप्रियता पनि हाे ।
एमाले बाबु ,माओमा , आमा दाजु नेमकिपा
बाजे बने जनमोर्चा भाइ कांग्रेस, फूपू भाल खाने मिले सबै
छानाभरि झन्डा झुल्ने हाम्रै , गणतन्त्र खासा।
“बा, पिकनिक जाने भोलि, पारिवारिक !” कान्छी छोरी पूजाको सूचना, प्रोफेसर पर्याराज गोविन्दानुज गजलोपाध्याय निकुञ्जश्री चितवनवीलाई । “गीत गाउन पाइन्छ छोरी ?” बानी । प्रोफेसरलाई मज्जासित गीत गाउन पाए पुग्छ। “अवस्था हेरेर !” कान्छी छोरी।
यो भिन्न पारिवारिक संस्कार/संस्कृतिले बनाएको समाजलाई सचेत तुल्याउने काम पत्रपत्रिकाले गर्छन् । दैनिक, साप्ताहिक, पाक्षिक, मासिक, द्वैमासिक लगायत समय–समयमा प्रकाशित हुने यी पत्रिकाहरुले ऐतिहासिक तथ्यसहित नवीनतम सूचनाहरुबाट पाठक लाभान्वित भइरहेका हुन्छन् । व्यापक रुपमा छरिएका ज्ञान–विज्ञान, राजनीति, संस्कृति, कृषि, भाषा–साहित्य, आविष्कार, खेलकुदका क्षेत्रबाट लिइएका सूचनाहरु मानव मन–मस्तिष्कलाई ताजा र चलायमान राख्ने सामयिक खुराक हुन् । यिनले मानिसलाई सिर्जनात्मक कर्ममा समर्पित हुन अभ्यस्त बनाउँछन् ।
गजल मञ्च चितवनले समालोचक रमेश प्रभातको ५३ औँ शुभ जन्मदिनको अवसरमा उनको दोस्रो निसमालोचना कृति ‘अरु अलिकति फरक कुरा’को परिचर्चा कार्यक्रम सम्पन्न गर्यो । अन्य कार्यक्रमभन्दा फरक रहेको उक्त कार्यक्रममा सोही सङ्ग्रहका समेटिएका चितवनका छजना सर्जकहरुले आफ्नो अभिमत राखेका थिए ।
“गयो भाइ,गयो भुस,सबै साँढे बाइस ! बकम्फुस!भुस!” लीलानगरबाट बस चढे, कुमार, गणेश, योगी, वियोगी, पन्थी, कोइराला, गोपीनाथ र पूर्वेली कोहेनूर” प्रा. डा. पर्याराज आशुतोष दमकोपाध्याय डेरिडाश्री!”गन्तव्य उत्तरआधुनिक शहर, गजलनगर, खीबरा टोल । साहिला पण्डितको महावाणी,अघिको, अनुज कमेडियन” गोपीनाथ लीलाध्वज बज्रनारायण विजयश्रीको नाममा !
पनौती जात्रा ज्येष्ठ पूर्णिमामा मनाइने जात्रा हो । यो जात्रा इन्द्रेश्वर महादेव, उन्मत्त भैरव, भद्रकाली र ब्रह्मायणी देवीसँग सम्बन्धित रहेको छ । ज्येष्ठ पूर्णिमाका दिन इन्द्रेश्वर महादेव, उन्मत्त भैरव र भद्रकालीको रथ एक आपसमा जुधाएर जात्रा गरिन्छ । यही रथ जुधाउने जात्रालाई नै पनौतीको जात्रा भन्ने गरिए तापनि पनौती जात्रा भने नौ दिनसम्म चल्दछ ।